● مقدمه:
این مقاله اطلاعاتی توصیفی از نظام رسانه‌ای كشور ژاپن با پرداختن به رسانه‌های مختلف دیداری، مطبوعاتی و خبری ارائه می‌دهد. نظام رسانه‌ای این كشور را باید در ارتباط با ویژگیهای فرهنگی و اجتماعی مورد توجه قرار داد.
رسانه‌های گروهی ژاپن بر مبنای یك سیستم و برنامه‌ریزی دقیق استوارند كه هدف این مقاله ارائهٔ تصویری از این سیستم به خواننده است. در پایان مقاله تحلیل كوتاهی از نظام رسانه‌ای ژاپن ارائه می‌شود.
● موقعیت جغرافیایی ، جمعیتی و زبانی ژاپن
مجمع‌الجزایری است كه در امتداد شمال شرقی ساحل قاره آسیا واقع شده و چهار جزیره اصلی به نام‌های هكایدو، هنشو، شیكوكو و كیوشو و ۶۸۴۸ جزیره كوچك را شامل می‌شود.. این كشور ۳۷۸۰۰۰ كیلومتر مربع وسعت دارد. مجمع‌الجزایر ژاپن كه بیش از صدهزار سال پیش مسكونی شده، بی‌آن‌كه هیچ هجوی از بیگانگان را به سرزمین خود به ثبت رسانده باشد، بارها شاهد تعرض به كشورهای مختلف اطراف و كشورگشایی حاكمانش بوده است، كه آخرین آن در زمان جنگ جهانی دوم اتفاق افتاده است.
ژاپن ۴۳/۱۲۷ میلیون نفر جمعیت دارد كه ۲۵/۶۲ میلیون نفر آن را افراد مذكر و ۱۸/۶۵میلیون نفر را افراد مؤنث تشكیل می‌دهند. تراكم جمعیت در این كشور ۳۳۹ نفر در هر كیلومتر مربع است. ژاپن هفتمین كشور پرجمعیت دنیاست و ۳/۲درصد كل جمعیت فعلی جهان را تشكیل می‌دهد. رشد جمعیت در ژاپن از سال ۱۹۷۵ به بعد روند نزولی به‌خود گرفته و در سالهای اخیر به ۱۸/۰ درصد رسیده است. پیش‌بینی می‌شود از سال ۲۰۲۰ ژاپن با رشد منفی جمعیت مواجه شود. زبان مردم ژاپن، ژاپنی است. گفته می‌شود این زبان به زبانهای چینی، كره‌ای و مغولی شباهت دارد. در اواخر قرن ششم، با رخنه فرهنگ چینی به این كشور، حروف چینی كه به آن «كانجی» می‌گویند، به عنوان الفبای نوشتن مورد استفاده قرار گرفت و به‌تدریج حروف ساده‌تری از بطن كانجیهای چینی اختراع شد كه به حروف «هیراگانا» و« كاتاكانا» نامیده می‌شوند. در حال حاضر ژاپنیها از هر سه حروف كانجی، هیراگانا و كاتاكانا استفاده می‌كنند.